Posted by: Jay Bhatt | શુક્રવાર, જૂન 11, 2021

દ્રશ્ય કે અદ્રશ્ય

દ્રશ્ય કે અદ્રશ્ય

કોઈ સારું પુસ્તક મળી જાય ત્યારે હું ખોવાઇ જાઉં છું,
કઈ સરસ લખતો હોઉં ત્યારે હું અદ્રશ્ય થઇ જાઉં છું,
પ્રકૃતિના સાનિધ્યમાં એક થઇ જાઉં છું, અને હું ફરી અદ્રશ્ય થઇ જાઉં છું.
સરસ વાતચીતમાં હું conversation બની જાઉં છું,
વરસતા વરસાદની હું હેલી બની જાઉં છું,
સૌન્દર્ય રસનું પાન કરતા,ત્યારે હું અદ્રશ્ય થઇ જાઉં છું.
મારા અક્ષરોમાં, શબ્દોમાં અને વિદ્યાર્થીઓ સાથે ભણવામાં ફરી અદ્રશ્ય થઇ જાઉં છું,

પણ હું એમાંજ દ્રશ્યમાન પણ થાઉં છું.

આખું વિશ્વ મારા મનમાં જ વસેલું છે.
મન થાય ત્યારે દુનિયાના કોઈ પણ ખૂણે,
કલ્પનાની પાંખ પર બેસી ઉડી શકું છું,
અને હું ફરી અદ્રશ્ય થઇ જાઉં છું.

Posted by: Jay Bhatt | શુક્રવાર, ડિસેમ્બર 24, 2021

મહેફીલ સ્મરણોની, સ્ત્રોત સંવેદનાનો.

ભૂતકાળની ડાયરીના
પાના વાચું છું.
નાનપણથી અત્યાર સુધી
કેટલા મિત્રો બન્યા
અને કેટલી બધી વાતો કરી.
સમયની ગહેરાઈમાં ઘણા તો વિસરાઈ ગયાં.
પણ એમની સાથે ફોડેલા ફટાકડા
અને માણેલી તોફાની પળો તો યાદ રહી ગઈ.
કોલેજ અને નવા મિત્રો બન્યા
.
લાયબ્રેરીમાં બેસી physics ના problem solve કરેલા તે યાદ રહ્યું.
અનુભવો અને સંસ્મરણો માનસપટ પર હમેશ માટે અંકિત થઇ ગયાં.
અને પછી ફેસબુક અને બ્લોગના માધ્યમ દ્વારા
નવું સર્જન અને લખવાની અદમ્ય ઈચ્છા.
દસેક વર્ષ પહેલાની ભારતની મુલાકાત
અને એની યાદો આજે ફરી તાજી થઇ.
સંકલ્પનો ઢોસો, વિશાલા અને રજવાડુંનું સ્વાદિષ્ટ જમણ.
અમદાવાદની કોન્ફરન્સ.વાતચીત અને ફેસ ટુ ફેસ મુલાકાત.
પાપડી, લીલવાનું શાક અને ઊંધિયું.
ખેતરમાં બેસીને પીવાયેલો શેરડીનો મીઠો અમૃતરસ
કે પછી સુરતની હોટલમાં સાથે માણેલી
મકાઈ કી રોટી અને સરસો કા સાગ.
ત્યાંથી ઓસ્ટ્રેલિયા મિત્ર સાથે કરેલી વાતો.
મુંબઈની હોટલમાં લીધેલી મસ્ત કોફી.
વર્ષો પછી મુંબઈના થીએટરમાં જોયેલું મુવી.
એ બધું ફરી એક વાર ચલચિત્રની માનસપટ પરથી પસાર થઇ ગયું.

સંવેદના અને સ્મરણોની આ મિલકત ને કદી ખૂટવા દેશો નહિ. એના વગર માનવ ‘માનવ’ રહેશે નહિ.

Posted by: Jay Bhatt | શુક્રવાર, ડિસેમ્બર 24, 2021

નાનકડો સંવાદ

રાત્રે સુતી વખતે હ્રદયનું દ્વાર થોડું ખોલ્યું. ત્યારે એક સારો ખ્યાલ અંતરમાં કંડારાઈ ગયો. પછી ખ્યાલ અને વિચાર વચ્ચેનો નાનકડો સંવાદ: પ્રેમ માત્ર કાવ્યમાં જ સીમિત રાખતો નહિ કે એનું માર્કેટિંગ પણ કરતો નહિ. દરેક પળે દરેક ક્ષણે ધોધમાર વરસાદની જેમ વરસાવજે. પ્રેમની આ ગંગાને નિરંતર વહેતી રાખજે. વિચારે કહ્યું ‘આ તારું નાનકડુ gesture મારે માટે infinite energy બનીને આવ્યું છે. કોઈ અભાવ નહિ, માત્ર પ્રેમ. માત્ર સહજ આનંદ. માત્ર હૃદયમાંથી એની જાતે જ ઉદ્ભવતા વિચારો અને રેલાઈ જતો મૈત્રીપૂર્ણ સહજ ભાવ.’

Posted by: Jay Bhatt | શુક્રવાર, સપ્ટેમ્બર 17, 2021

Reincarnation લાગણીનું

Reincarnation લાગણીનું


શોધખોળ અને રીસર્ચમાંઅટવાઈ જતી લાગણી,
Capitalism અને Competition માં
Confuse થતી લાગણી,
Like અને Dislike ની દુનિયામાં
Overreactive બનતી લાગણી,
અંતે પોતાનું જ અસ્તિત્વગુમાવતી લાગણી.
પણ એક દિવસ અચાનક,
અંતરે મનોમંથન-શોધખોળ લાવતી
માનવજાતમાટે કઇક ઉપયોગી ચીજ.
અને એ જ અરસ પરસની બનતી સ્નેહ સભર ઉપહાર.
અને પછી Capitalism અને Competitionને
માત આપતું Collaboration,
લાગણી ફરી પામતી બીજો જન્મ,
પ્રેરણાનો અનુપમ સ્ત્રોત બનતી,

આ મીઠી મધુરી લાગણી.

Posted by: Jay Bhatt | સોમવાર, ઓગસ્ટ 30, 2021

અંતરેથી ઉદ્ભવેલું

સાથ, સહકાર અને પોતાના સાથે (મિત્રો, કુટુંબના સભ્યો કે કોઈ પણ વ્યક્તિ જેને આપણે ‘તું’ કહીને બોલાવી શકીએ. (તદ્દન informal)) માણેલી મીઠી પળો એટલે સંતોષની સ્વર્ગીય અનુભૂતિ..સાદા શબ્દોમાં લખું તો સંતોષ એટલે દરેક પળને મન ભરીને આનંદથી માણવી. દરેક કાર્યને પુરેપુંર મન રેડીને પૂરું કરવું. સર્વત્ર સંતોષ. માત્ર આનંદ. એ સંતોષની ચાવી વ્યક્તિગત અભિગમમાં છુપાયેલી છે .સંતોષ પોતાના attitude પર આધાર રાખે છે.

પરસ્પરની તુલનાઅને સરખામણીમાં ઈર્ષા ઉમેરાય છે ત્યારે એના પાયા પર અસંતોષનું મકાન ચણાય છે. ‘સ્વ’ની સાથે તુલના કરી આગળ વધવું એ જુદી વાત છે. કોઈની પણ સાથે સરખામણી નહિ કે કોઈને પાછા પાડીને આગળ વધવાની વાત નહિ. ‘થોડામાં ઘણા’નો અનુભવ કરી ‘ફૂલ નહિ તો ફૂલની પાંખડી’ મેળવીને પણ સંપૂર્ણ આનંદનો સાક્ષાત્કાર એટલે સંતોષની ચરમ સીમા…

સાંજની ચહા પીતાં પીતાં એમાં વિશ્વાસ, પ્રેમ, લાગણી, સ્નેહ અને આનંદનું સંમિશ્રણ કર્યું. સાચે જ, ચહા પીવાની ખુબ જ મજા પડી…

રીસર્ચ કરો…અને જીવનભરનો મીઠો સંગાથ મેળવો!

અહિ પી.એચ.ડી. કરતાં વિદ્યાર્થીઓને કોઇ વાર એમની ‘લેબ’માં મળું છું ત્યારે મને એવું લાગે છે કે એમની લેબ એમનું બીજું ઘર જ બની ગયું હોય છે.

સવારે દસેક વાગ્યાથી લગભગ રાત્રે ૨ વાગ્યા સુધી એમના પ્રયોગો ચાલતા જ હોય છે. લેબની નજીક જ ફીલાડેલ્ફિઆનું ટ્રેન સ્ટેશન છે. ત્યાં french fries, અને કોફી પીવા થોડો બ્રેક લેવા જાય. અને આવીને પાછું રીસર્ચનું કાર્ય ચાલુ. દર અઠવાડિયે રીસર્ચનું કાર્ય કેટલું આગળ વધ્યું તે બધાએ તેમના રીસર્ચ એડવાઇઝરને બતાવવાનું હોય છે.

પણ ….એક ટ્વીસ્ટ!

અહિ માત્ર રીસર્ચ જ નહિ; એવું પણ બન્યું છે કે વિદ્યાર્થી અને વિદ્યાર્થીની એક જ પ્રોજેક્ટની ટીમમાં હોવાથી એમની વચ્ચેની મૈત્રી કોઈ વાર જીવનભરના સંગાથમાં પરિણમેં છે. પાંચ પાંચ વર્ષ સુધી અસીમ શોધખોળ કરતાં કરતાં સાથે આવતી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરતાં કરતાં એમની મૈત્રી ક્યારે અતુટ અને ગાઢ બની જાય છે તે એમને જ ખબર પડતી નથી.બે વર્ષ પહેલાનો આ પ્રથમ અનુભવ:બંને જણા મને એમના ન્યુઝ આપવા મને મળવા આવ્યા અને એમના ડીફેન્સ presentationમાં આવવા માટે ખાસ આમંત્રણ આપતા ગયા.બંનેના ચહેરા પરનો આનંદ સહજ રીતે દેખાઈ આવતો હતો…મેં એમના ડીફેન્સ presentationમાં જવાનું નક્કી કર્યું. ગુજરાતી અને તેલુગુ કે પછી મરાઠી અને ગુજરાતી — આવી integrated pairs બની છે, બની રહી છે અને આપણું ભારત વિદેશમાં united બની રહ્યું છે. એવી જ રીતે અમેરિકન અને ભારતીય પેર પણ ખરી.

પ્રેમ ને કોઈ સરહદ કે બાધ નથી. Love is eternal and omnipresent.

Posted by: Jay Bhatt | બુધવાર, જૂન 23, 2021

ચોથા ધોરણ ના સર

સ્કુલની શરૂઆત થાય ત્યારે ચોમાસાના દિવસો હોય. છબછબિયા કરતા કરતા જવાનું અને આવવાનું.

ભીંજવાનું અને ભીંજાવાનું. ખુબ મજા આવતી. હજી એ દિવસો યાદ કરી ચોમાસાને યાદ કરી લેવાય છે.

ખુબ વરસાદ પડે અને રજા પડી જાય એવી પ્રાર્થના દરરોજ કરવામાં આવતી.મોટા થયા. જવાબદારી વધી. અમુક limitations. મર્યાદાઓ પણ એને લીધે આવી ગઈ.પણ કોઈ વાર બાળસહજ બની મુક્ત મને વિહરવાનું મન પણ થઇ જાય. એટલે ફરી બાળપણમાં ડોકિયું કરી મારા ચોથા ધોરણ ના સરને ને યાદ કરી લઉં.

બે વર્ષ સુધી ઘરે મને લેવા આવતા, સ્કુલે લઇ જતા. આટલા વર્ષો પછી પણ એનો ચહેરો યાદ આવી જાય છે. નિસ્વાર્થ ભાવે અમને ભણાવ્યા. મને સલાહ આપતા કે દુધ તો બેસીને જ પીવાનું, અને જ્યા સુધી પી ન લંઉ ત્યાં સુધી મારી પાસે જ બેસતાં.જેમણે મને લોકમાન્ય તિલક વિષે પાચ મિનીટ બોલવા બોલાવ્યો અને હું કઈ જ બોલી ન શક્યો.ઉભો તો થયો પણ બે શબ્દો પણ નીકળ્યા નહિ. ચાર પાચ વખત મારી પાસે બોલાવવાનો ખુબ પ્રયત્ન કર્યો. ગળગળા થઇ ને મને કહેતા કે બોલવાની બીક તો તારે દુર કરવાની જ છે. ખુબ જ શરમાળ પ્રકૃતિ એ દિવસો માં. વર્ગની કોઈ વિદ્યાર્થીની નોટબુક માંગે તો એને કોઈ મિત્ર દ્વારા પહોચતી કરવામાં આવતી.

ત્યારે મને ખબર ન હતી કે ભવિષ્યમાં જીવનભર મારે વિદ્યાર્થીઓ સમક્ષ ઉભા રહી ને બોલવાનું જ છે..એ શરૂઆતનું ભણતર કે જેમાં શિક્ષકોએ ખરેખર સંવેદનશીલ બની આગળ ભણાવવા માટે સક્ષમ કર્યા એ જીવનભર નહિ ભૂલાય. એ વખતે કોઈ private tuition હતું નહિ. માત્ર શૈક્ષણિક અભિગમ અને વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યેનો નિસ્વાર્થ પ્રેમ..

Posted by: Jay Bhatt | શનિવાર, જાન્યુઆરી 30, 2021

સત્યના ઉપાસકનો સ્મૃતિદિન

સત્યના ઉપાસકનો સ્મૃતિદિન

હિન્દુસ્તાન નો ઈતિહાસ બે મોહન વચ્ચેનો ઈતિહાસ છે. એક મોહન ગોકુળ વૃંદાવનમાં જનમ્યો અને ગુજરાતમાં આવીને પ્રભાસપાટણ પાસે પોતાનું જીવન કાર્ય આટોપી લીધું. બીજો મોહન ગુજરાતમાં જનમ્યો અને ઈન્દ્રપ્રસ્થમાં યમુના તટે જીવન સમેટી લીધું.

નવજીવન ટ્રસ્ટ એટલે સત્વશીલ સાહિત્યનું કાયમી પિયર. મહાત્મા ગાંધીજીનું સાહિત્ય અને જોડાજોડ ગુજરાતી ભાષાના શ્રેષ્ઠતમ પુસ્તકોનું સુંદર સશક્ત પ્રકાશન એ વાત નવજીવન ટ્રસ્ટની ઓળખ બની ગઈ છે. આ પરંપરાને આગળ ધપાવતા નવજીવન ટ્રસ્ટ દ્વારા શ્રી મનુભાઈ પંચોળી ‘દર્શક’ના નવ પુસ્તકો નવા રંગરૂપ સાથે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. ગાંધી જયંતીના ૧૫૧ માં વર્ષની ઉજવણીના ભાગરૂપે નવજીવન ટ્રસ્ટ કરી રહ્યું છે એક અનોખું કેમ્પેઈન ‘ મારામાં ગાંધી હજુ જીવે છે !

 

Some highlights:

દરેકના ગાંધીજી જૂદાં છે, અહીં આપણને નિસર્ગ ત્રિવેદીના ગાંધીજી જાણવા મળે છે; નવા સંદર્ભ સાથે.See also Video Treasure on YouTube. 

 

વિકિસ્રોત પર પુસ્તકો વાંચો: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી

ડેવિડ હાર્ડિમેન ઈતિહાસકાર – બેજવાબદાર યુવાનથી રાષ્ટ્રપિતા સુધી મહાત્મા ગાંધીની જીવનયાત્રા  અને રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીજીનાં જીવનની દુર્લભ તસવીરો

Gandhibapu.com Our mission is to promote Gandhian thoughts and principles of Truth and Non-violence for the world peace. This modern world needs no more destructive weapons. Instead, it is craving for people like Gandhiji, who will lead the path of Non-violence to bring peace to the world. Nodefect Team is dedicated to bringing you the wisdom of Vedic Bharat through its website Vandemataram.com, and to the Gandhian times through this website GandhiBapu.com

ગાંધીજી અને આકાશદર્શન: વિકાસ ઉપાધ્યાય લિખીત ગાંધીજી અને આકાશદર્શન 

પ્રવિણ શ્રીમાળી: સામાન્ય માણસમાંથી અસામાન્ય માણસ!!

ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય – ગુજરાતના પનોતા સંતાનોનો નો પરિચય

ગાંધીજી-ચેપ્લિનઃ એક વિશિષ્ટ મુલાકાત

ઉમાશંકર જોશીની એક કવિતા લયસ્તરો પરઃ
ગાંધીને પગલે પગલે તું ચાલીશ ને ગુજરાત ?

રીડગુજરાતી પર   ‘બીડી પીવાનો શોખ – ગાંધીજી’

રીડગુજરાતી પર  ઈશ્વરનો અનુભવ – ગાંધીજી

અમીઝરણું પર ‘ગાંધીડો મારો – મોભીડો મારો’ ,

મધુસંચય પર ‘મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ’,

જયદીપનું જગત પર ‘રૂત ધ્યુ મહાત્મા ગાંધી’

બંસીનાદ પર ડીજીટલ ગાંધી

વિજયનું ચિંતન જગત પર ‘અમારી સાથે ધૂળમાં…/પુ.લ. દેશપાંડે/અનુ. અરુણા જાડેજા January 30, 2007’

ઊર્મિનો સાગર પર ‘ચમત્કારી છપ્પો અને ગાંધીજી!’

કલેકટેડ વર્ક્સ ઓફ મહાત્મા ગાંધી
લગભગ ૪૦૦ થી ૫૦૦ પૃષ્ઠ નું દરેક વોલ્યુમ એવાં ૯૮ – તમને અહીં વાચવાં મળશે. એક વોલ્યુમ જોયાં પછી બીજું જોવું હોય તો તમારે ફરી થી મુખ્ય વેબ સાઈટ પર જવું પડશે અને પછી જે વોલ્યુમ જોવું હોય તેની પર ક્લીક કરો.
અહીં ક્લીક કરો: કલેકટેડ વર્ક્સ ઓફ મહાત્મા ગાંધી

SEE  Gandhisevagram Ashram and Bapukuti Sevagram

સ્વરાંજલી પર વાંચો: ગાંધીજી

Posted by: Jay Bhatt | શુક્રવાર, ઓક્ટોબર 2, 2020

સંતોષી જીવન

પરસ્પરની તુલનાઅને સરખામણીમાં ઈર્ષા ઉમેરાય છે ત્યારે એના પાયા પર અસંતોષનું મકાન ચણાય છે.

‘સ્વ’ની સાથે તુલના કરી આગળ વધવું એ જુદી વાત છે. કોઈની પણ સાથે સરખામણી નહિ કે કોઈને પાછા પાડીને આગળ વધવાની વાત નહિ.
‘થોડામાં ઘણા’નો અનુભવ કરી ‘ફૂલ નહિ તો ફૂલની પાંખડી’ મેળવીને પણ સંપૂર્ણ આનંદનો સાક્ષાત્કાર એટલે સંતોષની ચરમ સીમા…

સાથ, સહકાર અને પોતાના સાથે (મિત્રો, કુટુંબના સભ્યો કે કોઈ પણ વ્યક્તિ જેને આપણે ‘તું’ કહીને બોલાવી શકીએ. (તદ્દન informal)) માણેલી મીઠી પળો એટલે સંતોષની સ્વર્ગીય અનુભૂતિ..સરખામણી અદ્રશ્ય થઇ જાય છે.

સાદા શબ્દોમાં લખું તો સંતોષ એટલે દરેક પળને મન ભરીને આનંદથી માણવી. દરેક કાર્યને પુરેપુંર મન રેડીને પૂરું કરવું. સર્વત્ર સંતોષ. માત્ર આનંદ. એ સંતોષની ચાવી વ્યક્તિગત અભિગમમાં છુપાયેલી છે .

સ્કુલમાં ભણતા હતા ત્યારે મારો એક જીગરજાન મિત્ર હતો. એ સંજોગવશાત આગળ ભણી શક્યો નહી. અગિયારમા ધોરણમાં ભણતી વખતે ફૂટપાથ પર કપડા વેચીને ઘરનું ગુજરાન ચલાવવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો. આજે એ એક સીધી સાદી નોકરી કરી આનંદથી રહે છે. મુંબઈ આવ્યો હતો ત્યારે એક વખત એને ત્યાં જવાનું થયું. એનો આવકાર, લાગણી અને અલૌકિક આંતરિક સંતોષ મેં એના ઘરે અનુભવ્યો. ખુબ જ ખુશ. અમે બધા નીચે બેસીને જમ્યા. જમીને બધા પગ લંબાવીને બેઠા અને ખુબ વાતો કરી. ખુબ મજા આવી. આજે પણ એ મુલાકાતને યાદ કરું છું.

Posted by: Jay Bhatt | શનિવાર, માર્ચ 14, 2020

જીવનોત્સવ

જીવનોત્સવ

રસ્તે ચાલતા ચાલતા,
વિચારોના વમળના ચકરાવે,
સ્મરણોને વાગોળતા,
અને દુનિયાના વ્યવહારોમાં ખોવાતા
અચાનક…
એક અવાજ કશેક થી સંભળાય છે..
જોવું છું આગળ પાછળ..
કોઇ મનગમતો સ્નેહ સભર સુર..
આંતરખોજ ને બહેલાવતો
કહેતો, અંગુલીનીર્દેશ કરતો,
કૃત્રિમ વ્યવહારથી દુર દુર,
સહજ અસ્તિત્વમાં
તું મહેકશે ને મલકાશે
superficial ચળકાટથી દુર
simple living માં
તું તને મળશે.
દુનિયાભરનો મૈત્રીભાવ
અંતરે છલકાશે.
આનંદનો મહોત્સવ,
બની રહેશે
સનાતન જીવનોત્સવ.

Older Posts »

શ્રેણીઓ