અને હા આ બધા ઊંઝા જોડણીવાળા અંદર અંદર નવી નવી રીતે લખે છે. ગણ્યા ગાંઠ્યા લોકોની પરિષદ ભરી જે નિર્ણય લીધો એને લોકશાહી ગણે છે. જ્યાં સુધી સરકાર. વર્તમાન પત્રો , ગુજરાતી પાઠ્ય પુસ્તકના ઘડવૈયાઓ ઊંઝા જોડણી સ્વીકારે નહિ ત્યાં સુધી એનેઓ બેફામ ઉપયોગ કરી ગુજરાતી ભાષાને ખોરવી નાખવાનો કે હાથે કરીને અરાજકતા ફેલાવવાનો પ્રયત્ન આતંકવાદ જ ગણાય.

અને આવા આતંકવાદને તાર્કિક, બૌદ્ધિક કે અન્ય કોઈ પણ પ્રકારની દલીલોથી છાવરી શકાય નહીં.

બીજી વાત મારે એ કહેવી છે કે ઉંઝા જોડણીના ઠરાવમાં ફેરફાર માત્ર અને માત્ર ઈ, ઉ નો જ છે, તો પછી એના હીમાયતીઓ એમણે પોતે કરેલા ઠરાવનો જ અમલ કેમ કરતા નથી? શા માટે તમારી મરજી મુજબ જે ફેરફારો નથી કર્યા તેનો પણ તમે અમલ શરુ કરી દીધો છે? આનો અર્થ તો એ થાય કે તમે હજુ પણ જોડણીમાં અરાજકતા ચાલુ રાખો છો. આપણો આશય તો અરાજકતા દુર કરવાનો છે. જોડણી સરળ કરવાનો હેતુ તો એ પણ ખરોને? વળી ઠરાવ કર્યા પછી તમે ઠરાવમાં માનનારા એનો આ રીતે અમલ ન કરો એનો એક અર્થ એ પણ થાય કે તમે લોકશાહીમાં માનતા નથી.

- અન્ગ્રેજી ની જેમ આપણે બે ‘ઈ’ કે ‘ઉ’ નો ઉચ્ચાર રોજ-બ-રોજ ની ભાષામા કરતા નથી.
- મોટા ભાગના લોકો ની જોડણી પરમ્પરાગત નીયમો મુજબ સાચી નથી હોતી.
- પરમ્પરાગત જોડણી મુજબ બીનધાસ્ત લખવામા બ્રેક લાગે છે!
- વીદ્યાર્થીઓ માટે તો મોટો માથાનો દુખાવો છે.

એક જ શબ્દ મા કહુ તો – સરળતા! If you can simplify something, please do so!

અને ભાષાતો વહેતા ઝરણા જેવી છે – એને બન્ધીયાર બનાવી દેવા મા મજા નથી.

Three cheers for New Gujaratee!

‘ઉંઝાજોડણી’વાળા હ્રસ્વ ‘ઇ’ અને દીર્ઘ ‘ઊ’ કાઢી નાખવા માગે છે તે રજુઆત જ તદ્દન વીકૃત છે.

હકીકત એ છે કે, ગુજરાતની શાળાઓમાં ભણાવાતાં ગુજરાતીનાં પાઠ્યપુસ્તકો તો, સાહીત્યકારોની મદદથી સરકારે રચેલાં છે. તે ‘શાળા પાઠ્યપુસ્તક મંડળ’ દ્વારા રચાય છે. તેમાં વ્યાકરણના પુસ્તકમાં નીર્વીવાદપણે સ્પષ્ટ લખવામાં આવ્યું છે અને બધા વીદ્યાર્થીઓને ભણાવાય છે કે, ગુજરાતીમાં ‘એક જ ઇ–ઉ’ છે. ગુજરાતીમાં કુલ આઠ જ સ્વરો છે.

પરંતુ વળી, જોડણીના પ્રકરણમાં એમ લખ્યું છે કેઃ

‘ગુજરાતીમાં આપણે નાનો ‘ઇ’ અને મોટો ‘ઈ’ તથા નાનો ‘ઉ’ અને મોટો ‘ઊ’ એવા લઘુ–દીર્ઘના ઉચ્ચારો કરતા નથી; જેમ કે

‘પાણી અને પાણિ’

‘પુર અને પૂર’ વગેરેમાં આપણે એક જ પ્રકારનો ‘ઈ’ અને એક જ પ્રકારનો ‘ઉ’ ઉચ્ચારીએ છીએ. જ્યારે લખવામાં એમાં હ્રસ્વ સ્વર અને દીર્ઘ સ્વર એવો ભેદ જાળવીએ છીએ અને એ જ પ્રકારની જોડણીનો આગ્રહ રાખીએ છીએ.’

‘ગુજરાતી વ્યાકરણ અને લેખન’ (પ્રથમ ભાષા) ધોરણ – 8, (પ્રકાશક–‘ગુજરાત રાજ્ય શાળા પાઠ્યપુસ્તક મંડળ’– ગાંધીનગર, પ્રથમ આવૃત્તિ– 2004 પુનર્મુદ્રણ – 2005, 2006)માંથી પાન–64 ઉપરથી.. સાભાર..

છે ને કમાલ !

ગણીતમાં એક અને એક બે થાય; પણ એલજીબ્રામાં એક અને એક ચાર થાય તેવો ખાસ આગ્રહ રાખવા જેવી વાત આ છે કે બીજું કંઈ ?

‘ઉંઝાજોડણી’ એટલે માત્ર એટલું જ કે ગુજરાતી ભાષામાં એક જ ‘ઈ – ઉ’ છે તે વ્યાકરણમાં સ્વીકારો છો અને તે જ પ્રમાણે વીદ્યાર્થીઓને તે શીખવો છો, તો તે હકીકત જોડણી માટે પણ સ્વીકારો. એટલી જ માત્ર અમારી તો આપ સૌને, સરકારને , સાહીત્ય પરીષદને અને ગુજરાત વીદ્યાપીઠને પણ નમ્ર વીનંતી છે.

વાત આટલી બધી સાદી સીધી છે..

ઉંઝાજોડણીવાળાને અચરજ થાય છે કે આવી સીધી વાતમાં એક જ બાબતે બેવડાં ધોરણો અપનાવવાની શી આવશ્યકતા હશે ? જીવનનાં કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં બેવડાં ધોરણ ન અપનાવવા સમાજ, જ્ઞાની પુરુષો, મહાત્માઓ આગ્રહ રાખતા હોય છે, તો ભાષાના વીદ્વાનો જોડણી બાબતે અપવાદ શા માટે કરતા હશે ?

બબ્બે ‘ઈ-ઉ’થી ભાષાને શો લાભ છે તે કોઈ સમજાવતુંયે નથી ! બે ‘ઈ-ઉ’થી લાભની વાત બાજુએ રાખીએ : રોકડો ગેરલાભ તો માત્ર વીદ્યાર્થીઓને જ છે.

વીદ્યાર્થીને છન્દ શીખતાં, ઓળખવાનું શીખતાં જેટલો સમય જોઇએ તેથી વધુ સમય તે છંદના નામની જોડણી ગોખવા આપવો પડે છે. છન્દ સાચી રીતે ઓળખ્યો હોય પરીક્ષામાં; પણ જોડણી સાચી ન હોય તો કોઈ શીક્ષક ચોકડો મારી શુન્ય આપે, કોઇ વળી વીદ્યાર્થીની દયા ખાઈને અડધો માર્ક આપે .. આમ ગુજરાતી ભાષાના વીષયમાં જોડણીના જ 50 ટકા જેટલા માર્ક્સ તો કપાઈ જાય !

બીજો મુદ્દો : ગુજરાતી ભાષાના જોડણીના નીયમોનો

છેક 1929 થી વીદ્યાપીઠ ‘સાર્થ જોડણીકોશ’માં નીયમો આપતી આવી છે અને તે નીયમો પ્રમાણે જોડણી તે સાચી જોડણી –પ્રમાણભુત જોડણી તેમ ફરમાન કરતી આવી છે, પરીષદ પણ અને શીક્ષણ ખાતું પણ.

આજે એ નીયમો ક્યાં છે ?

2005 માં 79 વર્ષ પછી વીદ્યાપીઠ પોતે કહે છે :

“એ નિયમો વસ્તુતઃ ભાષાનું લેખન – ઉચ્ચારણ કેમ કરવું તે અંગેનાં માર્ગદર્શક સૂચનો છે.”

[સાર્થ જોડણીકોશ - પુરવણી પાન 7, પેરા 5 : પહેલી આવૃત્તિ 2005 ]

સારી વાત છે કે આટલી હકીકતનો સ્વીકાર તો કરાય છે !

સાદી વાત સામાન્ય ભાષક સમજી શકે તેવી જણાય છે; છતાં બને કે સમજવી અઘરી પણ હોય. ઠીક છે એ બધી વાત બાજુએ મુકીએ

મુળ વાત તો આ જ છે કે –

ગુજરાતી ભાષાની સ્વર વ્યવસ્થામાં ‘ઈ – ઉ’ કેટલા છે ? એક એક, કે બબ્બે ?

એક એક હોય તો બધે એક એક રાખો અને બબ્બે હોય તો બબ્બે રાખો !

બસ, આટલી જ રજુઆત છે ‘ઉંઝાજોડણી’વાળાની.

આ ખોટું હોય તો ખોટું અને સાચું હોય તો સાચું ..

હવે મારો અંગત વ્યક્તીગત મત …

માની લો કે ભાષામાં બે ‘ઈ’ અને બે ‘ઉ’ છે તો પણ; જો એક જ ‘ઈ’– ‘ઉ’થી મારો–તમારો ભાષા–વ્યવહાર સારી રીતે ચાલતો હોય તો એક ‘ઈ-ઉ’ આપણે માટે તો પુરતાં છે !

હું તો ઈજનેર છું. ઈજનેર તરીકે મકાન બનાવવા બેસું તો એક જ બીમથી કામ સારી રીતે ચાલી શકતું હોય તો બે બીમ તો હું ન જ નાંખું ને !!

બળવંત પટેલ (ગાંધીનગર)

http://unzajodni.googlepages.com/home